Get Adobe Flash player

เว็บสำนักพุทธจังหวัด

Untitled Document

เว็บไซต์ธรรมะดอทคอม

Calendar Clock

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Home สังเวชนียสถาน 4 ตำบล

สังเวชนียสถาน 4 ตำบล

สังเวชนียสถาน ๔ ตำบล

          สร้างอยู่รอบองค์พระประธานพุทธมณฑลกำหนดตามทิศในพุทธประวัติ โดยถือองค์พระพุทธรูปพระประธานพุทธมณฑลเป็นหลัก รูปสัญลักษณ์ในสังเวชนียสถานแต่ละตำบลได้กำหนดใช้หินแกรนิตซึ่งเป็นหินที่แข็งและคงทนมาแกะสลัก คณะกรรมการเร่งรัดการจัดสร้างพุทธมณฑล ได้ตรวจสอบหาแหล่งหิน พบว่า แหล่งหินจากป่าตำบลแม่สลิด อำเภอบ้านตาก
จังหวัดตาก เป็นแหล่งหินที่มีหินขนาด และสีที่ต้องการ

          กรมการทหารช่าง และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้ดำเนินการขนย้ายมายังพุทธมณฑลสำหรับหินแกรนิตที่จะสลักเป็นธรรมจักรนั้นมีขนาดใหญ่ กว้าง ๕ เมตร ยาว ๖ เมตร หนา ๑.๒๐ เมตร น้ำหนักประมาณ ๑๐๒ ตัน เป็นการลำบากในการเคลื่อนย้าย ระยะทางไกล โดยเฉพาะการขนย้ายผ่านสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งมีระยะทอดยาวอาจทำให้สะพานชำรุดหักได้ คณะกรรมการเร่งรัด การจัดสร้างพุทธมณฑล จึงได้ขนย้ายไปทางบก โดยอ้อมและเลี่ยงสะพานที่มีช่วงยาวมาบรรทุกลงเรือที่จังหวัดอ่างทอง ขนย้ายมาทางน้ำ ขึ้นบกที่อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม แล้วขนย้ายทางบกต่อมายังพุทธมณฑล

          การขนย้ายได้เริ่มเมื่อวันศุกร์ที่ ๒๖ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๒๘ ผ่านจังหวัดตาก,สุโขทัย,อุตรดิตถ์,พิษณุโลก, พิจิตร, นครสวรรค์และลพบุรี ถึงท่าเรือวัดสระแก้ว อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง แล้วจึงนำลงเรือศุภนาวา๑๐ในวันอาทิตย์ที่ ๔ สิงหาคม ๒๕๒๘ ล่องมาตามลำน้ำเจ้าพระยา พักที่ท่าเทียบเรือบริษัท แม่น้ำ จำกัด อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เพื่อเปลี่ยนเรือลากจูง ซึ่งมีขนาดความสูงไม่มาก สามารถผ่านสะพานข้ามแม่น้ำต่างๆ ได้เดินทางถึงท่าเทียบเรือปลายถนนพุทธมณฑลสาย ๗ ตำบลขุนแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เมื่อวันที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๒๘ เวลา ๑๔.๐๐ น. จากนั้นจึงขนย้ายต่อมายังพุทธมณฑลในวันที่ ๙ สิงหาคม ๒๕๒๘ รวมระยะเวลาในการสกัดหินจากแหล่งหิน และการขนย้ายมายังพุทธมณฑล ทั้งสิ้นประมาณ ๗ เดือน แบ่งเป็น ๔ ตำบล ดังนี้

  • ตำบลประสูติมีพื้นที่ประมาณ ๕๐ ไร่ บริเวณทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประดิษฐาน
    หินสัญลักษณ์รูปดอกบัว ๗ ดอกหินสัญลักษณ์ทั้ง
    ๗ ก้อน มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑.๕๐ เมตรสูง ๐.๐๘ เมตร แกะสลักเป็นรูปดอกบัวกำลังแย้มบาน ช่วงบนแกะสลักลายนูนรูปพระพุทธบาท กลางฝ่าพระบาทสลักชื่อแคว้นต่างๆ ๗ แคว้นที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกาศพระธรรมคำสั่งสอนรวม ๗ แคว้นๆ ละ ๑ ดอก ดังนี้ (๑) กาสีโกศล (๒) มคธ-อังคะ (๓) สักกะ (๔) วัชชี (๕) มัลละ (๖) วังสะ (๗) กุรุ รอบนอกพระพุทธบาทแกะสลักพระคาถา
  • ตำบลตรัสรู้ มีพื้นที่ประมาณ ๕๐ ไร่บริเวณทิศใต้ ประดิษฐานหินสัญลักษณ์รูปโพธิบัลลังก์ เป็นรูปสามเหลี่ยมทรงรี แกะสลักจากหินแกรนิต จำนวน ๔ ก้อน รวมกัน ขนาดฐานช่วงล่าง กว้าง ๒.๗๐ เมตร ยาว ๓.๔๐ เมตร สูง ๑.๒๐ เมตรช่วงบนกว้าง ๓.๐๒ เมตร เส้นรอบวง ยาว ๑๐ เมตร ช่วงบนแกะสลักนูน เป็นลายบัวคว่ำและบัวหงาย มีรัศมีล้อมรอบช่วงล่าง ซึ่งเป็นฐานปัทม์รองรับ ส่วนบนนั้นแกะสลักเป็นเส้นลวดท้องไม้ ช่างแกะสลักได้แกะสลักหินให้ลวดลายเชื่อมต่อหินทั้ง ๔ ก้อน เข้าด้วยกัน ส่วนท้องไม้ของฐานปัทม์แกะสลักพระคาถา แล้วลงรักปิดทองคำเปลว
  • ตำบลปฐมเทศนามีพื้นที่ประมาณ ๕๐ ไร่ บริเวณทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประดิษฐาน หินสัญลักษณ์รูปธรรมจักรและรูปแท่นที่นั่งของปัญจวัคคีย์ทั้งห้า หินสัญลักษณ์ธรรมจักร เมื่อสร้างแล้วเสร็จ มีความสูงจากฐานถึงยอดรวม ๔.๕๖ เมตร วงธรรมจักรมีเส้นผ่าศูนย์กลาง ๔.๗๖ เมตร หนา ๐.๙๘ เมตร ส่วนดุมธรรมจักร หนา ๐.๔๘ เมตร ธรรมจักรตั้งอยู่บนกลีบบัวหงาย บัวคว่ำ บนฐานบัวถลา ตัวธรรมจักรแกะสลักลาย แบ่งออกเป็น ๓ ตอน วงภายในสุดเป็นลายกลับบัว ๒ ชั้น ตัดมาเป็นซี่กำ ๓๒ ซี่ แกะสลักเป็นลายไทย วงนอกเป็นวงล้อมธรรมจักรแกะสลักประกอบเป็นลายลูกฟักก้ามปู มีลูกแก้วประกบทั้งสองข้าง ขอบนอกสุด มีลักษณะเป็นลายกนกเปลวเพลิง ส่วนแท่นประดิษฐานธรรมจักรนั้น ได้สร้างแท่นคอนกรีตเสริมเหล็กประกอบด้วยแผ่นหินแกะสลักนูนรูปบัวคว่ำ และหินสัญลักษณ์รูปแท่นที่นั่งของปัญจวัคคีย์ทั้งห้า ใช้หินแกรนิต ทั้ง ๕ก้อน
  • ตำบลปรินิพพาน มีพื้นที่ประมาณ ๕๐ ไร่ บริเวณทางทิศเหนือประดิษฐานหินสัญลักษณ์รูปแท่นไสยาสน์ และรูปแท่นที่นั่งของพระอานนท์ แท่นไสยาสน์ มีขนาดกว้าง ๑.๗๐ เมตร ยาว ๖.๓๐ เมตรสูง ๑.๔๐ เมตร ใช้หินแกรนิตจำนวน๓ ก้อน แกะสลักลายเชื่อมต่อกันลักษณะเป็นฐานปัทม์ลายบัวคว่ำบัวหงายประกอบหน้ากระดานเส้นลวดท้องไม้ บนแท่นไสยาสน์สลักลายผ้าทิพย์คลุมแท่นทิ้งชาย ๒ ด้าน ผ้าทิพย์ ด้านบนนั้น แกะสลักลายนูนเป็นรูปดอกบัว ๓ ดอก เรียงกัน ด้านข้าง แกะสลักเป็นดอก และใบสาละร่วงซึ่งเปรียบเหมือนร่วงมาจากสวรรค์